Tıbbi papatya, Mayıs Papatyası (Matricaria chamomilla L.)

Tıbbi papatya, Mayıs Papatyası (Matricaria chamomilla L.)

Mesajgönderen Bennur » Pzt Şub 07, 2011 02:47

Resim
Tek yıllık bir bitki olan tıbbi papatya (Matricaria chamomilla L.) ülkemiz florasında yoğun bir şekilde yabani olarak bulunmasına rağmen bu bitkinin tarımı ülkemizde pek bilinmemektedir. Yurdumuzda daha çok doğadan toplama yolu ile elde edilen ve pazarlanan mayıs papatyası ya da tıbbi papatyanın bu şekildeki materyali standart ve homojen değildir. Böyle bir ürün ise sanayici için cazip olmayan, fiyatı düşük ve dünya pazarlarında rekabet şansı az bir ürün olmaktadır. Yine bu şekilde toplama yolu ile elde edilen tıbbi papatyanın uçucu yağ kalitesi düşük olduğundan ekonomik değer arz etmemektedir. Bileşikgiller familyasindaki bitkiler gibi Anthemis ve Matricaria cinsi papatya türleri, ortada sarı tüpsü çiçekleri ile bunların çevresinde beyaz ya da sarı renkli dilsi çiçeklerinden oluşan bileşik çiçekleri ve çok parçalı yapraklan ile dikkati çeker. Papatya türleri ilkbaharda çiçek açmaya başlar, yaz boyunca çiçekli kalır.
Anthemis cinsi papatyaların tür sayısı 100 kadar olup bunların anayurdu Avrasyadır. 20-30 cm. kadar boylanabilen, dayanıklı çokyıllık otsu bitkilerdir. Ülkemizde 50 kadar Anthemis türü papatya yetişmektedir. Bunlar, çiçekleri gösterişli olduğundan çoğu yerde süs bitkisi olarak üretilir. En önemli türü 75 cm. kadar boylanabilen Alman papatyası (A. nobilis) türüdür.
Ülkemizde gerçek tıbbi papatya diğer papatyalarla karıştırılmakta ve pek
tanınmamaktadır. Gerçek tıbbı papatyanın, papatya diye tabir edilen diğer papatyalardan farkı çiçeklerinin boş, kubbemsi çiçek tabanı olması ve karakteristik kokusudur.
EKOLOJİK İSTEKLERİ
İKLİM: Tıbbi Papatya iklim koşulları bakımından seçici değildir. Hem nemli hem de kuru bölgelerde yetişir.
Nem ve yüksek olmayan sıcaklık verimi yükseltir; ama uçucu yağ verimine ve kalitesine etkisi yoktur.
Yaz yağmuru bol olan yerlerde sonbahar ekiminden bitki gelişimi olumsuz etkileneceğinden verim ve uçucu yağ kalitesi düşük olur.
Kısa gün koşullarında uzun gün bitkisi olarak hiç çiçek açmamaktadır. Rozet durumunda kıs soğuklarına dayanıklı olup, ilk çıkışta kıs donlarına hassastır.
TOPRAK: Yüksek kalitede iyi ürüne humusça zengin kumlu topraklarda ulaşılabilir. Humus eksikliğinde verim düşmektedir.
Papatya değişik asitlik derecelerindeki topraklarda yetişmektedir, ama normal ile yüksek asitli toprakları tercih eder. 5-6 lık pH da en yüksek çiçek verimi ve uçucu yağ miktarı oluşmaktadır. Yüksek asitli topraklarda papatya ağır metal toplamaktadır.
MÜNAVEBE: Arka arkaya ekilebilir olan papatya ön bıktı isteği yoktur; ancak tahıl ile çapa bitkilerinden sonra ekimi uygundur.
Resim
EKİM METODU: Papatyada doğrudan tohum ekiminde 2 temel yöntem vardır 1. sonbahar ekimi 2. ilkbahar ekimi
TOPRAK İŞLEME: İlk ürün hasadından sonra pullukla çok derin olmayan bir işlem yapılmalıdır. Yabancı ot problemi olmayan, iyi yapıdaki topraklarda ve çok yıllık papatya yetiştiriciliğinde pulluklu sürüme gerek yoktur.
Tohum yatağı derin olmamalıdır. İyi hazırlanmış ince yapılı bir tohum yatağı hazırlanmalıdır. Ekimden önce ekim alanı tekrar bir merdane ile işlenir.
DOĞRUDAN EKİM: Sonbahar ekiminde çeşide göre ekim sonundan kasım sonuna kadar ekim yapılaması uygundur. Ekim zamanı bitkinin kış soğuklarına dayanabilmesi için 6-8 yapraklı döneme ulaşması bakımından önemlidir.
Kışlık ekim kısa gün koşullarında uzun bir vegetatif gelişim sağlar ve bu sayede yüksek verim alınır. İlkbaharda verim düşmektedir.
Çok yıllık üretim yapılacaksa hasattan sonra hasat artıkları temizlenin ve derin bir sürüm yapılmaz ve sonbaharda aynı tarlada yeniden çıkış olur(dökülen tohumlardan). Bu şekilde dökülen tohumlarla yapılan ekimde verim düşüşü olmaz.
Ekim rüzgârsız havada yapılmalıdır Tohum ince kum ya da benzeri bir şeyle karıştırılır ve ekilir. Dekara 200–300 gr arası tohum atılır. Papatya gün ışığında çimlenen bir bitki olduğu için ekimden sonra üstü toprakla kapatılmamalıdır. Rüzgârla uçmasını önleyecek şekilde ekim çizgisi yapılmalıdır.
Sıra arası mesafesi iklim ve toprak şartlarına göre 15–45 cm arasında değişir.
Resim
GÜBRELEME: Papatya azot seven bir bitki olduğu halde fazla azot aşırı boylanmaya neden olur. Azotla çiçek verimi ile yağ oranı yükseltilebilir ama istenmeyen vegetatıf aksamlar çiçekten 2 kat fazla gelişir.
Uçucu yağ içeriği gübreleme sonucu etkilenmiyor olsa da birleşim etkilenecektir.
SULAMA: Tohum ekiminden sonra toprakta yeteri nem yoksa yapılacak ağır olmayan bir sulama çimlenme ve çıkışa faydalı olacaktır. Sonrasında ise bitkinin gelişimi toprak ve yağış miktarına göre sulama yapılıp yapılmayacağına karar verilmelidir.
YABANCI OT MÜCADELESİ: Son bahar ekimlerinde bitkinin çıkışından sonra ve onu takıp eden ilkbaharda makine çapası ile toprak işlenmelidir. 4cm e kadar tırmıkla tarla islenebilinir (6 yapraklı devreye kadar). Yüksek verimli çeşitlerde yoğun bir bakım ihtiyacı vardır. Papatya bu durumda çapa bitkisi statüsünde bulunmaktadır.
HASTALIK VE ZARARLILAR: Tüm ürüne zarar verebilecek bir hastalığa ya da zararlıya rastlanmamıştır.
KİMYASAL MÜCADELE: Şu an papatya tarımında kullanıma izin verilmiş bir kimyasal yoktur. Hedeflenen kaliteye ulaşabilmek için yabancı otlarla mücadele etmek kaçınılmazdır.
HASAT: En uygun hasat zamanı çiçeklerin 2/3ünün açıldığı vakittir. Çiçek açma döneminden itibaren iki kez hasat edilebilir.
HASAT TEKNİĞİ: Hasat elle toplama ya da tarakla hasat yapılmaktadır. Tıbbi papatya tarımının geliştiği ülkelerde hasat, hasat makineleri ile yapılmaktadır.
KURUTMA: Hasattan sonra en geç iki saat içinde çiçekler kurutma yerine nakledilmeli ve kurutma işlemine başlamalıdır. Yoksa içeriğinde önemli değişiklikler meydana gelmektedir. Yükselen sıcaklık derecesi ile uçucu yağ oranında düşüş yaşanmaktadır (kamazulende %30 kadar ve apigeninde %40 kadar). Kurutma kuru ve nemsiz bir ortamda yapılmalıdır. Bitkilerin sergi kalınlığı 5 cm’yi geçmemelidir. Yoksa kızışma ve küflenme olur. Kurutma oranı 4,5:1 ve5:1 dir. Droglar iyi havalanmış odalarda 25 derecenin altında depolanmalıdırlar.
AMBALAJLAMA: Kalite ve kullanıma bağlı olarak ürünler farklı paketlenmektedirler. Örneğin eczaneler için karton ya da ahşap kasalarda paketlenmeli, kesinlikle plastik ambalajlar kullanılmamalıdır.
VERİM: Papatyadaki verim yüksekliği çok değişkendir. Toprak, iklim ve seçilen çeşide göre verim 100 kg/da ile 200 kg/da arasında değişir. Uçucu yağ verimi %5’in üzerinde olan çeşitler tercih edilmelidir.Yüksek kaliteli uçucu yağa sahip tipler kıyasen düşük ürün verse de işletmeler tarafından daha çok tercih edilirler.
Resim
BİTKİNİN KULLANILAN KISIMLARI: Tıbbi olarak sadece kurutulmuş çiçek başları kullanılmaktadır.
KULLANIM ALANLARI: Papatyanın antimikrobiyal, spazmolotik, iltihap azaltıcı, yara iyileştirici etkisi vardır. İlaç, mide- bağırsak kısmında sancı yapan iltihaplarda kullanılmaktadır. Haricen de papatya iltihap olan cilt ve mukozalarda, ağız ve diş etlerine, anal ve genital bölgelerdeki rahatsızlıklarda kullanılmaktadır. Boğaz yollarındaki enfeksiyon ve tahriş durumunda papatya buharı solumak faydalı olur. Göz kısmında kullanılmamasına kesinlikle dikkat edilmelidir. Papatya alerjik etki edebilir. Papatya özü cilt kremlerine, bebek yağlarına, diş macunlarına katılmaktadır. Tıbbi olmayan amaçlar için (sanayi, kozmetik vb.) bitkinin yeşil aksamı da kullanılabilmektedir.
Kullanıcı avatarı
Bennur
Hobibahçemiz
 
Mesajlar: 3063
Kayıt: Cum Şub 05, 2010 23:29
Konum: İstanbul

Re: Tıbbi papatya, Mayıs Papatyası (Matricaria chamomilla L.

Mesajgönderen Bennur » Pzr Eyl 18, 2011 19:04

papatya.jpg
YAYGIN ADLARI
Adi papatya, Babunç, Tıbbi Papatya, Kelkız, Akbaba, Akbulaç
ETKEN MADDESİ
Kumarinler, flavonoidler, uçucu yağlar.
BİTKİNİN ORİJİNİ VE TAKSONOMİSİ
Anavatanı Avrupa ve Küçük Asya’dır. Sonraları Orta Avrupa’ya yayılmıştır. Ülkemizde Marmara, Ege, Trakya, Güneybatı Anadolu bölgelerinde yaygın olarak yetişir. Yol ve tarla kenarları, işlenmemiş bahçeler, yerleşim yerlerinde boş kalan alanlar doğal olarak yayılış gösterdiği yerlerdir.
MORFOLOJİSİ
Papatya, 20-60 cm boylanabilen tek yıllık otsu bir bitkidir. Yaprakları ince ve parlaktır. Çiçekler kapitilumlarda; dıştakiler dilsi, beyaz renkli ve dişi; içtekiler tüpsü, sarı ve hermafrodittir. Kapitilumum konik olup içi boştur. Bu durum kapitilumdan boyuna kesit alındığında kolaylıkla görülebilir; diğer papatyalardan ayıran en temel özelliğidir. Mayıs ayında çiçeklenmeye başlar; yaz boyunca çiçeklenme görülür. Kış aylarında da çiçeklenen örnekler görülebilmektedir. Tohumları çok küçüktür. Alman papatyası - Anthemis nobilis ile karıştırılmaktadır. Yabani olarak Orta Avrupa’da yetişen bu bitki, Avrupa ülkelerinde tıbbi amaçlı yetiştirilmektedir.
698px-Chamomile%40original_size.jpg
KULLANIM ALANLARI
Öksürük, bronşit, sinüzit, soğuk algınlığı, ateş, ağız ve cilt enflamasyonları; yara ve yanık tedavisi; genital iltihaplanmalar, solunum yolu iltihaplanmaları, deri ve mukoza iltihapları ve alzheimer, sinir sistemine bağlı diyare, yorgunluk, gastrit, hemoroit, bacar ülserleri
KULLANIM ŞEKLİ
Çay şeklinde içilerek, yağıyla masaj yapılarak, buğu şeklinde, suyuyla saçlara friksiyon yapılarak, banyo suyuna katılarak kullanılabilir.
İnfusyon (demleme): 2 - 8 gr /150 ml su /15 dakika / günde 4 defa / yemek araları ve yatmadan önce (150 ml = 1 su bardağı)
Tentür: % 45 / 1:5 (1 kısım drog, 5 kısım çözücü / ml) / 3 x 1-4 ml (150 ml suya 20 - 30 damla) Buğu: 1 lt su /1-2 tutam çiçek /10 damla uçucu yağ
Banyo: 50 gr/1 lt sıcak su
YETİŞTİRME TEKNİĞİ
İyi bir gelişim için tam güneş alan, sıcak ve hafif nemli yerler ister. Yetiştiği iklim koşullarına uyum sağlasa da uçucu yağ oranında değişim görülmektedir. Kışı çok soğuk geçmeyen ılıman bölgelerde kışın da gelişimine devam edebilmektedir. Asitli topraklardan, alkali topraklara kadar değişik toprak tiplerinde yetişebilmektedir. Kireçli topraklarda yetiştirilmesi tavsiye edilir. Yaz aylarında haftada birkaç kez, bitkinin su ihtiyacı hissedildiğinde sulanmalıdır. Bitkideki uçucu yağ oranı çiçek açıldıktan 3-5 gün sonraki dönem en fazla olduğu için hasat bu dönemde yapılmalıdır.
UYARILAR
Papatyagiller ailesi bitkilerinden herhangi birine karşı alerjisi olanların kullanmaması gerekir. Gebelik ve emzirme döneminde kullanılmamalıdır.
Bu mesaja eklenen dosyaları görüntülemek için gerekli yetkilere sahip değilsiniz.
Kullanıcı avatarı
Bennur
Hobibahçemiz
 
Mesajlar: 3063
Kayıt: Cum Şub 05, 2010 23:29
Konum: İstanbul


Dön Tıbbi, Aromatik Bitkiler

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir