Örtü Altı Sebze Yetiştiriciliğinde Görülen Hastalıklar

Örtü Altı Sebze Yetiştiriciliğinde Görülen Hastalıklar

Mesajgönderen Bennur » Pzr Nis 01, 2012 00:59

Hastalık ve zararlılar için çok uygun bir ortamın (sıcaklık ve rutubet açısından) oluştuğu seralarda çok dikkatli olmayı ve bilinçli mücadele yapmayı unutmayalım.
Amacımız bol verim, kaliteli ürün ve kârlı sebzecilik ise örtüaltı sebze hastalık ve zararlılarını iyi tanımak ve iyi mücadele yapmak zorundayız.
Unutmayalım ki aşırı ve bilinçsiz yapılan ilaçlama büyük ekonomik kayıplara sebep olur.
SEBZELERDE BEYAZ ÇÜRÜKLÜK HASTALIĞI
BELİRTİLERİ NASIL?

Hastalık, bitkinin özellikle kökboğazında, kökboğazına yakın yerlere ve daha yukarı kısımların, uç alma yerlerinde pamuğa benzer beyaz bir küf tabakası oluşturur. Hastalanan yerde yumuşak çürüklük olur, bitki solar ve ölür. Zamanla bitkinin hastalığa yakalanan yerinde , düzensiz şekilli, oldukça sert, dayanıklı yapılar meydana gelir.
Resim
Domates gövdesinde beyaz çürüklük gövde içinde dayanıklı dokular.
YILDAN YILA CANLI KALIR
Hastalığı yapan mantar yıldan yıla, ölü veya canlı dokular içinde ve yaygın olarak yukarıda sözü edilen dayanıklı yapılar yoluyla geçer.
HANGI SEBZELERDE ZARARLI?
Hastalık seralarda yetiştirilen, domates, hıyar, patlıcan, biber, marul, fasulye vb. pek çok sebzede görülür.
Resim
Hıyar gövdesinde beyaz çürüklük.
MÜCADELEDE KÜLTÜREL ÖNLEMLER ÖNEMLİDİR
- Seralarda iyi bir havalandırma yapılmalı ve aşırı neme engel olunmalıdır.
- Fazla sulamadan ve sık dikimden kaçınılmalıdır.
- Hasattan sonra bitkiler sökülüp, imha edilmeli,w mantarın dayanıklı yapılarının toprağa karışması önlenmelidir.
- Sağlıklı ve kuvvetli bitki elde etmek amacıyla dengeli gübreleme yapılmalıdır.
Resim
Patlıcan kökboğazında beyaz çürüklük.
KİMYASAL MÜCADELE FİDELİKTE BAŞLAR!
öncelikle fidelik ve seralarda toprağın dezenfeksiyonuna önem verilir. Bitki ilaçlamasında Procimydone 50, Iprodion 50, Vinclozolin 50 (75 g/100 It), Captan 50 (250 g/100 It) etkili maddeli ilaçlardan kullanılmalıdır.
SEBZELERDE GRİ KÜF HASTALIĞI
BELİRTİSİNİ TANIYALIM
Hastalık bitkinin yaprak, meyve, çiçek ve gövdesinde belirtiler oluşturur. Belirtiler önce haşlanmış gibi bir doku yumuşaması şeklinde başlar, daha sonra mantar hasta bölge üzerinde gri renkli küf örtüsü meydana getirir.
Resim
Patlıcanda gri küf hastalığı.
BEYAZ ÇÜRÜKLÜK GİBİ MÜCADELE
Bu fungusun konukçuları, kışı geçirişi ve mücadelesi beyaz çürüklük hastalığında olduğu gibidir.
Resim
Domates meyvesinde gri küf.
SERA SEBZELERINDE SOLGUNLUK HASTALIKLARI
ÖNEMLİ BELİRTİSİ

Hastalığın belirtileri alt yapraklardan başlayarak üst yapraklara doğru ilerleyen solma ve pörsüme şeklindedir. Bitkinin odunsu gövde dokusunun rengi bozulur, kahverengileşir. Zamanla bitki tümüyle solar ve ölür. Hastalığa neden olan funguslar toprakta yaşarlar.
Resim
Domateste solgunluk ve gövdedeki kahverengileşme (Fusarium).
DOMATES-HIYAR VE PATLICANA DİKKAT!
Hastalık seralarda yetiştirilen domates, hıyar ve patlıcanda önemli verim kayıplarına neden olmaktadır. Seralarda özellikle hıyarlarda görülen kök çatlamalarına toprak mantarlarının neden olduğu bir hastalıktır.
Resim
Domateste diğer bir solgunluk hastalığı (Verticillium).
MÜCADELESİ KÜLTÜREL ÖNLEMLERE BAĞLIDIR
- Dayanıklı çeşitler yetiştirilmelidir.
- Karık üstüne dikim yapılmalı, sulama suyunun kökboğazı çevresinde birikmesi önlenmelidir.
- Dengeli gübreleme ve iyi bakım yapılmalıdır.
- Sulama suyu temiz olmalıdır.
- Tarlada kalan bitki artıkları toplanıp yakılmalıdır.
- Yabancı otlar temizlenmelidir.
- Hastalığın daha önce görüldüğü yerlerde dikimden önce sera toprağı ve fidelik ilaçlanmalı, ekim nöbeti uygulanmalıdır.
Resim
Patlıcan bitkisinde solgunluk.
ETKİLİ İLAÇ YOK AMA
Solgunluk hastalığı görüldükten sonra uygulanabilecek etkili bir ilaç bulunmamakla birlikte kök diplerine Benomyl 50, Maneb 80 (100g/100 It) Thiram 80 (200 g/100 It), Carbendazim 50 (50-100 g/100 It) etkili maddeli mantar ilaçları uygulanmaktadır.
TOPRAK FÜMİGASYONU ŞART
Toprak mantarlarının neden olduğu kök çürüklük hastalıklarına karşı toprak ilaçlamasında metilbromid+kloropikrin (% 98+% 2) 60-100 g/m2, Basamid granulat 50-60 kg/da vb. uygulanır. Fumigasyon yapılan toprağın tavda olması, sıcaklığının 10°C'nin altında olmaması gerekir. Fümigasyonu bilen kişilerin yapması insan sağlığı ve uygulamanın başarısı açısından gereklidir. Bilgili olmayan kişi kesinlikle ilaçlama yapmamalıdır.
Resim
Hıyarda solgunluk hastalığı sonucu kök çatlaması.
BİBERLERDE KÖKBOĞAZI YANIKLIĞI HASTALIĞI
BİBER ÜRETİCİLERİNİN ANA SORUNU

Bu hastalık etmenide, solgunluk hastalıklarında olduğu gibi toprak kaynaklıdır.
Mantar genç fidelerde çökerten yapar. Daha yaşlı bitkilerde ise, bitki meyve ile yüklü olduğu dönemde kök boğazında meydana gelen yara veya yanıklık sonucu solma, kuruma ve sonuçta ölüm görülür. Sıcak ve nemli havalar hastalık gelişimini teşvik eder.
Resim
Biber fidelerinde kök boğazı yanıklığı.
KÜLTÜREL ÖNLEMLER GEREKLİ
Toprakta bulunan diğer mantarlarda olduğu gibi bu hastalık etmeni içinde kültürel önlemlere önem verilmelidir.
- Temiz fide toprağında temiz fide yetiştirilmelidir.
- Sulama suyu üreticinin temiz kuyu suyu olmalıdır.
- Aşırı ve sık sulamadan kaçınılmalıdır.
- Karık sırtına dikim yapılmalıdır.
- Karık boyu kısa tutulmalı, bir karık diğer bir karığın artık suyu ile sulanmamalıdır.
- Tarlanın tesviye ve drenajı iyi yapılmalıdır.
- Aşırı azotlu gübrelemeden kaçınılmalıdır.
- Hastalık görüldüğünde bitki derhal sökülerek yakılmalı, hasattan sonra da bütün bitki artıkları sökülerek yakılmalıdır.
- Toprak iyi yanmış çiftlik gübresi uygulaması ile organik madde yönünden zenginleştirilmelidir.
Resim
Biber kök boğazı yanıklığı hastalığının tarladaki zararı.
YİNE ETKİLİ İLACI YOK
Hastalık görüldükten sonra yapılacâk ilaçlamalarla beklenilen başarı sağlanamamakla beraber, Mancozeb 50 (200 g/da), Orthodifolatan 80 (200 g/da) ve Propamocarb 70 (250 ml/da vb. etkili maddeli. İlaçlar kök dibine uygulanmaktadır.
SEBZELERDE ERKEN YAPRAK YANIKLIĞI HASTALIĞI
BELİRTİSİ TİPİK

Kara lekede denilen bu hastalıkta yaprak lekeleri tipiktir. Genellikle alt yapraklardan başlayan bu lekeler dairevi, kahverengi ve iç içe halkalar şeklindedir. Hasta yapraklar sararır ve düşerler. Bitkinin gövde, dal ve yaprak sapları üzerinde elips şeklinde, iç içe halkalı aynı lekeler oluşur.
Resim
Domateste erken yaprak yanıklığı belirtisi.
TOHUM-TOPRAK VE BİTKİ ARTIKLARI İLE TAŞINIR
Mantar, hasta bitki artıklarında, toprakta, ayrıca tohum kabuğu altında kışlayâbilir, yıldan yıla geçişte yabancı otlarda rol oynayabilir.
Hastalık domateste, ayrıca patlıcanda ve biberde özellikle iyi havalandırılmayan seralarda çok zarar verir.
KÜLTÜREL ÖNLEM ŞARTTIR
- Temiz tohum, kullanılmalı, fidelik ve seralar aşırı neme engel olmak için sık sık havalandırılmalıdır.
- Dengeli sulama, gübreleme ve bakım işlemleri ile bitkiler sağlıklı tutulmalıdır.
- Hastalıklı fide ve bitkiler imha edilmelidir.
Resim
Domates yaprak sapında erken yaprak yanıklığı.
İLAÇLI MÜCADELE ETKİLİDİR
Kimyasal mücadelesinde, Propined 70 (300 g/ 100 It) Metiram 80, Maneb 80, Mancozeb 80 (200 g / 100 It) Bakıroksiklorid 84-85 (500 g / 100 It) etkili maddeli ilaçlardan biri ile bitki yüzeyi tamamen ilaçlanmalıdır.
SEBZELERDE YAPRAK KÜFÜ HASTALIĞI
DOMATES, BIBER VE PATLICANDA ZARARLARI

Hastalık, yaprakların üst yüzeylerinde küçük, açık yeşil yada sarımsı bölgeler olarak başlar. Hemen sonra alt yüzeyde üst yüzeydeki lekenin karşısını zeytin rengi erguvani arası renklerde küf kitlesi kaplar. Hastalık ilerledikçe yapraklar kurur ve bitki ölür. Çiçek sapı ve yapraklarının hastalanması, çiçeklerin meyve tutmamasına yada oluşan meyvelerin düşmesine neden olur. Hastalık domateste, ayrıca biber ve patlıcanda görülür.
Resim
Domates meyvesinde erken yaprak yanıklığı.
KÜLTÜREL ÖNLEM + İLAÇ
Bu hastalığın mücadelesinde erken yaprak yanıklığı hastalığında alınan kültürel önlemler alınmalıdır. Ayrıca, Maneb 80, Captan 50 (200-300 g / 100 It) etkili maddeli ilaçlar kullanılmalıdır.
DİĞER HASTALIKLARI HATIRLAYALIM
örtüaltı sebze yetiştiriciliğinde görülen fide kök çürüklükleri, özellikle hıyarda görülen mildiyö (sarı leke), külleme, antraknoz hastalıkları, domates, biber ve hıyarda görülen bakteriyel hastalıkların belirtileri ve mücadele yolları açık alanda yetiştirilen sebzelerde olduğu gibidir.
Resim
Patlıcan yaprak ve meyvesinde erken yaprak yanıklığı belirtileri.
HORMON KULLANMAYIN
Hastalıklarla mücadelede kimyasal ilaçların kullanımı ve uygun olmayan hava koşullarında meyve tutumunu arttırmak için hormon uygulamaları ülkemiz yanında pek çok ülkede yapılmaktadır. Ancak burada önemli olan hormonu ve ilacı zamanında, dozuna, tavsiye edilen aralıkta ve şekile uygulamaktır. Hormonun fazla ve yanlış uygulaması meyvelerin şeklini bozar, içini boşaltır, bitkiler deforme olur.
ORGANİK SEBZE
Hormon ile büyütülen ürünlerin insan sağlığına zararlı olduğunu unutmayın. Son yıllarda gelişmiş ülkelerde hormon, ilaç, gübre... gibi hiçbir kimyasal madde kullanılmadan üretilen ve Organik Sebzecilik adı verilen yetiştirme yöntemine hızla geçilmektedir. Ülkemizde de meyvecilik ve sebzecilikte organik üretime ilgi giderek artmaktadır. Çünkü organik ürünler yüksek fiyat ile satılmakta ve geliri yüksek olmaktadır.
Resim
Domateste yaprak küfü hastalığı.
İLAÇ UYGULAMASI DİKKAT İSTER
Kimyasal ilaçların fazla, yanlış uygulanması, son ilaçlama ile hasat arasında beklenilmesi gereken süreye uyulmaması sonucu, üründe ilaç artıkları kalır. Bu durum, ürürün tüketilmesi yoluyla insan sağlığına zararlı olur. Bu nedenlerle, sebzeleri doğru ilaç ile zamanında, dozunda ilaçlamalıdır.

SEBZELERDE VİRUS VE VİRUS BENZERİ HASTALIKLAR
Virüs ve virüs benzeri hastalık etmenleri insan ve hayvanlarda olduğu gibi tüm bitkilerde de çeşitli hastalıklara neden olurlar. Bu etmenler normal ışık mikroskobu ile görülemeyecek derecede küçük olup ancak elektron mikroskopta görülebilir.
BELİRTİLERİ ÇOK AÇIK
Sebzelerde hastalık oluşturan virüs ve virüs benzeri etmenler genellikle bitkinin ölümüne yada ürünün kalite ve miktarının azalmasına yol açarlar.
Belirtileri şu şekildedir;
Yapraklarda: renk açılması, mozayık desenleri, kıvrılma, buruşma, küçülme, gevrekleşme.
Çiçeklerde: körelme, anormal şekillenme, irileşme iplikleşme.
Meyvelerde: küçülme, anormal renk ve şekillenme ya da meyve tutmama şeklindedir.
Virüs belirtileri, besin maddesi noksanlıkları yada ilaç zararları belirtileri ile karıştırılabilir. Bu nedenle karar vermeden bir uzmanına danışın.
Resim
Biberde virüs hastalığı belirtisi
ÖNEMLİ VİRÜS HASTALIĞI TANIYALIM
Domatesde: Tek ve çift virüslü çizgi hastalığı, tütün mozayık virüsü, stolbur (erkekleşme),
Resim
Domates yaprağında tütün mozaik virüsü belirtisi.
Biberde: biber mozayık virüsü,
Patlıcanda: patlıcan mozayık virüsü,
Fasulyede: fasulye adi mozayık virüsü, fasulye yaprak kıvırcıklık virüsü,
Baklada: benek ve solgunluk virüsleri,
Hıyar, kabak, kavun ve karpuzda: mozayık virüsü.
Patateste: patates yaprak kıvrılma, çizgi ve x virüsleri bulunmaktadır.
Resim
Domates yaprağında tütün mozaik virüsü belirtisi
Resim
Kavunda virüs hastalığı belirtisi
DAHA PEK ÇOK VİRUS HASTALIĞI VAR
En önemlileri verilen bu hastalıklar dışında daha pek çokları da bulunmakta olup soğan, kereviz, lahana, marul, ıspanak, şalgam gibi diğer sebzelerde de çeşitli virus ve virus benzeri hastalıklar zarar yaparlar.
VİRUS NASIL YAYILIR
Sebzelerdeki bu hastalıklar genellikle, tohumla, özsu ile, vektörlerle, bulaşık bitki artıklarından sağlıklı bitkilere taşınabilmektir. Bu nedenle mücadelede bu hususlara dikkat etmek ve en önemlisi sağlıklı veya sertifikalı tohum kullanmak gerekmektedir.
Şayet herhangi bir virus hastalığı bitkilere bulaşmış ise hiçbir tedavi şeklinin olmadığını unutmayınız.
Kullanıcı avatarı
Bennur
Hobibahçemiz
 
Mesajlar: 3063
Kayıt: Cum Şub 05, 2010 23:29
Konum: İstanbul

Dön Örtü Altı Sebze Yetiştiriciliğinde Görülen Hastalık ve Zararlılar

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir